Wniebowzięcie Hanusi
Rzeźba powstała w 1942 roku z okazji rocznicy 80. urodzin Gerharta Hauptmanna uroczyście obchodzonych we Wrocławiu, na zamówienie władz miasta. Figurę młodej dziewczyny wykonał z białego marmuru austriacki rzeźbiarz Josef Thorak (1889–1952). Znano ją wkrótce, przez nawiązanie do dzieła dramatopisarza, jako „Wniebowzięcie Hanusi” (oryg. „Hanneles Himmelfahrt”; tłumaczką utworu na język polski była Maria Konopnicka) bądź skrótowo nazywano „Hanusią”. Wprawdzie nie przypomina biednej, wiejskiej bohaterki dramatu Hauptmanna, jednak rzeźba cieszyła się jego uznaniem. Stała się też jednym z bardziej znanych dzieł Thoraka. Modelką pozującą twórcy była 14-letnia łyżwiarka figurowa Irene Braun, córka monachijskiego bankiera.
Eksponowaną od 1942 roku we wrocławskim Palais Hatzfeld rzeźbę ofiarowano Hauptmannowi. 23 maja 1944 roku stanęła w parku nieopodal wejścia do willi Łąkowy Kamień. Ten dar wiele znaczył dla pisarza. Postaci z posągu poświęcił fragment jednego ze swoich ostatnich wierszy:
Stehst du da, im Marmelsteine / I tak stoisz tutaj, małe biedactwo,
nackt gebildet, arme Kleine / stworzona z marmuru, naga,
die ich aus dem Teich gerettet / którą uratowałem ze stawu
und ins Armenhaus gebettet? / i umieściłem w przytułku dla ubogich?
[tłum. Antoni Grocholiński]
Trzy lata po śmierci Hauptmanna, w 1949 roku, posąg „Hanusi” przetransportowano do Muzeum Regionalnego w Jeleniej Górze. Później, prawdopodobnie od 1953 roku, rzeźba stała na terenie jeleniogórskiego basenu przy dzisiejszej ul. Sudeckiej.
Oryginalną rzeźbę – uszkodzoną przez wandali w latach 90. XX wieku – sprowadzono ponownie do Jagniątkowa w 2002 roku.