Najczęściej zadawane pytania
1. Czy to prawda, że Gerhart Hauptmann dostał Nagrodę Nobla za dramat „Tkacze”?
Pisarz dostał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za całokształt twórczości dramatycznej sprzed roku 1912, ale oczywiście sztuka „Tkacze” też była brana pod uwagę.
2. Skąd pisarz miał pieniądze na wybudowanie tak okazałej willi?
Dzieła teatralne Gerharta Hauptmann wystawiane były na przełomie wieków XIX i XX w wielu teatrach. Honoraria pozwalały pisarzowi wieść dostatnie życie.
3. Czy Gerhart Hauptmann sympatyzował z władzą nazistowską?
Nie. Nie można stwierdzić, że pisarz sympatyzował z reżimem nazistowskim. Jego postawa miała cechy oportunizmu (i to mu zarzucano). Nie daklarował się jako jawny zwolennik władz III Rzeszy. Po 1933 roku pisał antyczne tragedie, unikając odwołań do współczesności. W 1945 roku był skłonny do współpracy ze Związkiem Radzieckim.
4. Czy Gerhart Hauptmann był antysemitą?
Relacje Hauptmanna z Żydami były nie zawsze jednoznaczne. Pisarz miał jednak związki z żydowskimi środowiskami kulturalnymi, miał też przyjaciół Żydów, wśród nich byli i tacy, którzy wspierali go finansowo. Publiczne wypowiedzi i poglądy polityczne Hauptmanna czasem były postrzegane jako antysemickie. Należy jej jednak traktować z uważnym rozpoznaniem kontekstu czasu.
5. Czy teatry polskie wystawiają sztuki Hauptmanna?
Wystawiają i wystawiały. W dokonaniach polskich teatrów mamy przedstawienia wybitne, jak choćby niezapomnianą do dzisiaj inscenizację „Hanusi” w reżyserii Tadeusza Pawlikowskiego w Krakowie w 1895 roku. Hanusię grała z kolei w warszawskim Teatrze Małym w 1913 roku sama Pola Negri, chociaż wówczas jeszcze pod swoim panieńskim nazwiskiem. Ostatnio w 2025 roku w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach wystawiono „Tkoczy” w reżyserii Mai Kleczewskiej.
6. Czy Gerhart Hauptmann pisał też opery?
Nie. Ale na podstawie jednoaktówki „Die schwarze Maske” (1928) Gerharta Hauptmanna Krzysztof Penderecki skomponował muzykę do opery „Czarna maska” (prapremiera w 1986).
7. Jakie sztuki Hauptmanna pokazywano w Jelenie Górze?
W Jelenie Górze była wystawiana „Czarna maska” (współcześnie). W 1942 roku w Teatrze Miejskim – „Woźnica Henschel”, sztuka grana przez amatorów z Jagniątkowa (ówcześnie: Agnetendorf).